Проблеми розслідування російської агресії проти України

Автор(и)

DOI:

https://doi.org/10.32353/khrife.2.2022.03

Ключові слова:

російська агресія; воєнні злочини; військові злочини; розслідування; Римський статут Міжнародного кримінального суду; криміналістика.

Анотація

Досліджено сучасний стан розслідування військових, воєнних та інших злочинів, спричинених російською агресією проти України, окреслено правові та процесуальні проблеми їх розслідування. Звернено увагу на національний, іноземний і міжнародний характер розслідування таких злочинів, що свідчить про їх масштабність та складність. Також розглянуто проблеми, що виникли через ведення бойових дій на території України, і їх наслідки (небезпечність проведення слідчих дій, нестача кваліфікованих кадрів, наявність значної кількості біженців і тимчасово переміщених осіб тощо). Мета дослідження пов’язана з початком неспровокованої широкомасштабної війни РФ проти України й необхідністю притягнути до кримінальної відповідальності винних у її розв’язанні осіб, що передбачає розслідування воєнних, військових та інших злочинів на території України й потребує розв’язання окремих нагальних проблем. Особливу увагу приділено невдалим спробам України ратифікувати й імплементувати Римський статут Міжнародного кримінального суду, що може ускладнити оцінювання суспільно небезпечних дій згідно з Кримінальним кодексом України й вимогами Міжнародного кримінального суду та стати на заваді створенню правового підґрунтя для притягнення агресора до кримінальної відповідальності. У цьому контексті кримінально-процесуальне законодавство потребує змін, які сприятимуть спрощенню проведення слідчих і судових дій в умовах воєнного стану, а також запровадженню електронного правосуддя в Україні (зокрема, використанню відеозв’язку й убезпеченню інформації під час передавання та збирання доказових даних).

Посилання

Antonov, A. (2018). Russia’s Aggression Against Ukraine. State Responsibility, Individual Responsibility and Accountability. Scrutinizing Ukraine’s Application at the ICJ, Ukraine’s Acceptance of the ICC’s Jurisdiction Pursuant to Art. 12(3) of the Rome Statute and the Role of the UN Human Rights Monitoring Mission. Master’s thesis. Odense.
Barabash, I., Serdiuk, O., Steshenko, V. (2020). Ukraine in European human rights regime: Breaking path dependence from Russia. The EU in the 21st Century: Challenges and Opportunities for the European Integration Process. DOI: 10.1007/978-3-030-38399-2_14.
Diialnist Robochoi hrupy z pytan rozvytku kryminalnoho prava [Activities of the Working Group on the Development of Criminal Law]. URL: https:// newcriminalcode.org.ua/ar ticle/ diyalnist-robochoyi-grupy-z-pytan- rozvytku-kryminalnogo-prava-i86 [in Ukrainian].
Frangež, D., Lindav, B. (2019). The Science of Criminal Investigation between Theory and Practice in Slovenia. Journal of Criminal Investigation and Criminology. № 70.
Gross, G. (2002). Rukovodstvo dlia sudebnykh sledovatelei kak sistema kriminalistiki [Manual for forensic investigators as a system of criminalistics]. Moskva [in Russian].
International Criminal Court Report on Preliminary Examination Activities 2016 (2016). A First Printed Criminalist. № 13.
International Criminal Court Report on Preliminary Examination Activities 2017 (2017). A First Printed Criminalist. № 15.
International Criminal Court Report on Preliminary Examination Activities 2018 (2018). A First Printed Criminalist. № 17.
International Criminal Court Report on Preliminary Examination Activities 2019 (2019). A First Printed Criminalist. № 19.
Iryna Venediktova ta Prokuror Mizhnarodnoho kryminalnoho sudu pobuvaly na mistsiakh vchynennia voiennykh zlochyniv RF na Kyivshchyni [Iryna Venediktova and the Prosecutor of the International Criminal Court visited the sites of war crimes of the Russian Federation in Kyiv region] / Ofits. sait Ofisu Henprokurora. URL: https://www.gp.gov.ua/ua/ posts/irina-venediktova-ta-prokuror- miznarodnogo-kriminalnogo-sudu- pobuvali-na-miscyax-vcinennya- vojennix-zlociniv-rf-na-kiyivshhini [in Ukrainian].
PACE calls for the setting up of an ad hoc international criminal tribunal to hold to account perpetrators of the crime of aggression against Ukraine / Official website of Parliamentary Assembly of the Council of Europe. URL: https:// pace.coe.int/en/news/8699/pace- calls-for-the-setting-up-of-an-ad-hoc- international-criminal-tribunal-to- hold-to-account-perpetrators-of-the- crime-of-aggression-against-ukraine.
Pryiniato Zakon «Pro vnesennia zmin do deiakykh zakonodavchykh aktiv Ukrainy shchodo implementatsii norm mizhnarodnoho kryminalnoho ta humanitarnoho prava» [On Amendments to Certain Legislative Acts of Ukraine on the Implementation of International Criminal and Humanitarian Law was adopted] / Ofits. sait Verkhovnoi Rady Ukrainy. URL: https://www.rada.gov.ua/news/ Povidomlennya/208710.html [in Ukrainian].
Reiss, R. A. (2016). Report Upon the Atrocities Committed by the Austro-Hungarian Army During the First Invasion of Serbia. London.
Report on Preliminary Examination Activities (2020) – Ukraine / International Criminal Court. URL: https://www. icc-cpi.int/news/report-preliminary- examination-activities-2020-ukraine.
Rymskyi statut mizhnarodnoho kryminalnoho sudu [Rome Statute of the International Criminal Court] : zatv. 17.07.1998 r.; chynnyi dlia Ukrainy z 01.07.2002 r. (zi zmin. ta dopov.). URL: https://zakon. rada.gov.ua/laws/show/995_588#Text [in Ukrainian].
Senatorova, O. Yurysdyktsiia Mizhnarodnoho kryminalnoho sudu shchodo sytuatsii zbroinoho konfliktu v Ukraini [Jurisdiction of the International Criminal Court regarding the situation of armed conflict in Ukraine]. Rymskyi statut Mizhnarodnoho kryminalnoho sudu: problemy implementatsii do natsionalnoho zakonodavstva Ukrainy : mat-ly dyskus. paneli IV Kharkivsk. mizhnar. yuryd. forumu (Kharkiv, 25.09.2020). Kharkiv [in Ukrainian].
Shepitko, M. (2021). Criminal Law Defense of International Criminal Court Activities. Rome Statute of the International Criminal Court: Problems of Implementation to the National Legislation of Ukraine : Scientific Reports
of Discussion Panel of the IV Kharkiv International Legal Forum (Kharkiv, 25 Sept. 2020). Kharkiv.
Shepitko, V., Shepitko, M. (2021). Doktryna kryminalistyky ta sudovoi ekspertyzy: formuvannia, suchasnyi stan i rozvytok v Ukraini [Doctrine of criminalistics and forensic examination: formation, current state and development in Ukraine]. Pravo Ukrainy. № 8. DOI: 10.33498/louu-2021- 08-012 [in Ukrainian].
Statement of ICC Prosecutor, Karim A. A. Khan QC, on the Situation in Ukraine: Additional Referrals from Japan and North Macedonia; Contact portal launched for provision of information / Official website of ICC. URL: https://www.icc- cpi.int/news/statement-icc-prosecutor- karim-aa-khan-qc-situation-ukraine- additional-referrals-japan-and.
Volodymyr Zelenskyy initiates creation of a special mechanism to help bring to justice those involved in crimes against the Ukrainian people. URL: https://www. president.gov.ua/news/volodimir- zelenskij-iniciyuye-stvorennya- specialnogo-mehaniz-74057.
Zadorozhnii O. (2015). Aneksiia Krymu — mizhnarodnyi zlochyn [Annexation of Crimea is international crime] : monohrafiia. Kyiv [in Ukrainian].
Zhuravel, V. (2020). Crime mechanism as a category of criminalistics. Journal of the National Academy of Legal Sciences of Ukraine. № 27 (3). DOI: 10.37635/ jnalsu.27(3).2020.142-154.

##submission.downloads##

Опубліковано

2022-12-22

Як цитувати

Shepitko, M. (2022). Проблеми розслідування російської агресії проти України. Теорія та практика судової експертизи і криміналістики, 27(2), 32–43. https://doi.org/10.32353/khrife.2.2022.03