Використання штучного інтелекту в судово-експертній діяльності

Автор(и)

DOI:

https://doi.org/10.32353/khrife.3.2024.03

Ключові слова:

цифрові технології; штучний інтелект; судово-експертна діяльність; стандартизація; етичні, правові та безпекові стандарти.

Анотація

Останнім часом штучний інтелект став ординарним явищем у різних сферах людської життєдіяльності, однією з яких є судово-експертна. Окремі напрями судово-експертної діяльності навіть стали більш чутливими до використання елементів штучного інтелекту, зокрема: ідентифікація особи за ознаками зовнішності, відбитками пальців і ДНК; дослідження документів; аналізування цифрової інформації тощо. Через надзвичайно стрімкий розвиток систем штучного інтелекту нормативно-правову базу із питань його застосування недостатньо розроблено, на жаль, не тільки в Україні: за його бурхливою еволюцією явно не встигають законодавці навіть просунутих держав, хоча й дуже намагаються. Наприклад, правовим підґрунтям для регулювання застосування штучного інтелекту в ЄС є Artificial Intelligence Act, а на вітчизняних теренах — Концепція розвитку штучного інтелекту в Україні. Автори цього дослідження мали на меті окреслити можливості, перспективи й межі використання штучного інтелекту в судово-експертній діяльності в Україні й інших державах і розробити гнучку правову базу його застосування з обов’язковим професійним контролем людини (судового експерта). Для досягнення поставленої мети автори послуговувалися комплексом загальнонаукових і спеціальних методів (порівняльним (компаративним), історико-правовим, системного аналізу, узагальнення, прогнозування). Запропоновано розробити алгоритми контролю та стандартизувати процес впровадження штучного інтелекту до його практичного застосування. Елементи штучного інтелекту сьогодні вже можна активно й беззастережно застосовувати в дидактичній (освітній) сфері й науковій діяльності, тоді як у судово-експертній галузі спершу важливо сформулювати високі етичні, правові й безпекові стандарти його використання.

Посилання

Baranov, O. A. (2023). Vyznachennia terminu «shtuchnyi intelekt» [Definition of the term «artificial intelligence»]. Informatsiia i pra-vo. № 1 (44). URL: https://ippi.org.ua/sites/ default/files/5_28.pdf [in Ukrainian].
Chechil, Yu. (2023). Dosvid diialnosti ekspertnykh sluzhb v umovakh voiennoho stanu [Experience of expert services under martial law]. Dosvid i problemy sudovo-ekspertnoi diialnosti v umovakh voiennoho stanu v Ukraini : mat-ly vseukr. nauk.-prakt. konf. (Lviv — Kyiv — Odesa; 28.09.2023). Lviv. URL: http://ndekc.lviv.ua/pdf/a05122023. pdf [in Ukrainian].
Chornyy, S., Brendel, O., & Gratiashvili, D. (2022). Authenticate images based on their semantic segmentation in deep learning neural networks with their pre-processing with use of filtering methods. Theory and Practice of Forensic Science and Criminalistics. Vol. 26. No. 1. DOI: 10.32353/ khrife.1.2022.08.
Karandikar, A., Deshpande, V., Singh, S., Nagbhidkar, S., Agrawal, S. (2020). Deepfake Video Detection Using Convolutional Neural Network. International Journal of Advanced Trends in Computer Science and Engineering. March — Apr. Vol. 9. No. 2. DOI: 10.30534/ijatcse/2020/62922020.
Kishko, D. (2023). Tsyfrovizatsiia sudovo-ekspertnoi diialnosti v umovakh viiny yak shliakh zabezpechennia bezperervnoi roboty ekspertnykh ustanov [Digitalization of forensic expert activity in conditions of war as a way to ensure the continuous work of expert institutions]. Dosvid i problemy sudovo-ekspertnoi diialnosti v umovakh voiennoho stanu v Ukraini : mat-ly vseukr. nauk.-prakt. konf. (Lviv — Kyiv — Odesa; 28.09.2023). Lviv. URL: http://ndekc.lviv.ua/ pdf/a05122023.pdf [in Ukrainian].
Kliuiev, O. (2023). Modern Achievements of Forensic Expert Industry in Ukraine. Theory and Practice of Forensic Science and Criminalistics. Vol. 30. No. 1. DOI: 10.32353/ khrife.1.2023.01.
Krasnomovets, P. (2022). Buty Vitaliiem Klychkom. Yak zlovmysnyky stvoryly feikovoho mera Kyieva i provely rozmovy z kerivnykamy p’iaty yevropeiskykh stolyts [Be Vitali Klitschko. How the attackers created a fake mayor of Kyiv and held conversations with the leaders of five European capitals] / Forbes. 29.06.2022. URL: https://forbes.ua/ innovations/buti-vitaliem-klichkom-yak-zlovmisniki-stvorili-feykovogo-mera-kieva-i-proveli-rozmovi-z-kerivnikami-chotirokh-evropeyskikh-stolits-29062022-6887 [in Ukrainian].
Latysh, K. V. (2024). Vplyv tekhnolohii shtuchnoho intelektu na sudovo-ekspertnu dijalnist: mozhlyvosti ta zahrozy [Impact of artificial intelligence technologies on forensic science: opportunities and threats]. Sudovo-ekspertna diialnist: zberezhennia naukovoho ta kadrovoho potentsialu v umovakh voiennoho stanu : mat-ly IV Vseukr. Forumu sudov. ekspert. (Lviv, 07.06.2024). Odesa. URL: http://ndekc.lviv.ua/pdf/law.pdf [in Ukrainian].
Mbalanya, B. (2024). Is Artificial Intelligence a threat to the Forensic Science Community? / LinkedIn. 09.02.2024. URL: https://www.linkedin.com/ pulse/artificial-intelligence-threat-foren-sic-science-brendah-mbalanya-5ebof/.
Mohsin, K. (2023). Artificial Intelligence in Forensic Science. International Journal of Forensic Research. Vol. 4. Is. 1. DOI: 10.2139/ ssrn.3910244.
Moses, K. R. (2021). Automated Fingerprint Identification System (AFIS). Ch. 6 / Office of Justice Programs. U. S. Department of Justice. URL: https://www.ojp.gov/pdffiles1/ nij/225326.pdf.
O’Sullivan, Sh., Holzinger, A., Zatloukal, K., Saldiva, P., Sajid, M. I., Wichmann, D. (2017). Machine learning enhanced virtual autopsy. Autopsy Case Reports. Vol. 7. No. 4. DOI: 10.4322/acr.2017.037.
Pratik, R. (2023). Artificial Intelligence: A Rising Star of Mobile Technology / INTUZ. Publ 12 Nov 2021. Update 23 Aug 2023. URL: https://www.in tu z.com/blog/ar tificia lin telligence-a -rising-sta r-of-mobile-technology.
Rigano, Ch. (2018). Using Artificial Intelligence to Address Criminal Justice Needs / National Institute of Justice. Oct 8. URL: https:// www.nij.gov/journals/280/Pages/using-arti-ficial-intelligence-to-address-criminal-jus-tice-needs.aspx.
Shepitko, M., & Latysh, K. (2023). Criminal Policy in the Field of Digital Counterpropaganda During the War. Theory and Practice of Forensic Science and Criminalistics. Vol. 33. No. 4. DOI: 10.32353/khrife.4.2023.06.
Shepitko, V., Shepitko, M., Latysh, K., Kapustin, M., & Demidova, E. (2024). Artificial intelligence in crime counteraction: From legal regulation to implementation. Social and Legal Studios. Vol. 7. No. 1. DOI: 10.32518/ sals1.2024.135.
Tournois, L., Trousset, V., Hatsch, D., Delabar-de, T., Ludes, B. & Lefèvre, Th. (2024). Artificial intelligence in the practice of forensic medicine: a scoping review. International Journal of Legal Medicine. Vol. 138. DOI: 10.1007/s00414-023-03140-9.
Tymchyshyn, A. M. (2023). Sudova ekspertyza yak protsesualna forma vykorystannia spetsialnykh znan u kryminalnomu provadzhenni [Forensic examination as a procedural form of specific expertise use in criminal proceedings]. Pivdennoukrainskyi pravnychyi chasopys. № 1. DOI: 10.32850/ sulj.2023.1.40 [in Ukrainian].
Vamsi, V. V. V. N. S., Shet, S. S., Reddy, S. S. M., Rose, Sh. S., Shetty, S. R., Sathvika, S., Supriya, M. S., Shankar, S. P. (2022). Deepfake detection in digital media forensics. Global Transitions Proceedings. Vol. 3. Is. 1. DOI: 10.1016/j.gltp.2022.04.017.
Verma, R., Gard, S., Kumar, K., Gupta, G., et al. (2023). New Approach of Artificial Intelligence in Digital Forensic Investigation: A Literature Review / C. Iwendi, Z. Boulouard, N. Kryvinska (eds). Proceedings of ICACTCE’23 — The International Conference on Advances in Communication Technology and Computer Engineering. Springer. DOI: 10.1007/978-3-031-37164-6_30.
Wankhade, T. D., Ingale, S. W., Mohite, P. M., Bankar, N. J. (2022). Artificial Intelligence in Forensic Medicine and Toxicology: The Future of Forensic Medicine. Cureus. 14(8):e28376. DOI: 10.7759/cureus.28376.

##submission.downloads##

Опубліковано

2024-09-15

Як цитувати

Shepitko, M., & Latysh, K. (2024). Використання штучного інтелекту в судово-експертній діяльності. Теорія та практика судової експертизи і криміналістики, 36(3), 24–36. https://doi.org/10.32353/khrife.3.2024.03