Питання дотримання особистої безпеки під час проведення судових експертиз безпеки життєдіяльності та охорони праці
DOI:
https://doi.org/10.32353/khrife.2.2026.16Ключові слова:
судова експертиза безпеки життєдіяльності та охорони праці; особиста безпека; явна небезпека; нехтування особистою безпекою.Анотація
Увагу акцентовано на відсутності в чинних іноземних та національних методиках і довідковій літературі з питань проведення судових експертиз безпеки життєдіяльності та охорони праці ознак, за якими необхідно встановлювати факти недотримання особистої безпеки потерпілими від нещасних випадків. Мета — визначити ознаки фактів недотримання працівниками особистої безпеки, що спричинили нещасні випадки, з метою встановлення фактичних обставин недотримання нормативних вимог під час проведення судових експертиз безпеки життєдіяльності та охорони праці. Для досягнення поставленої мети застосовано метод системно-структурного аналізу. Під час проведення судових експертиз безпеки життєдіяльності та охорони праці проводять дослідження з метою визначити факти недотримання вимог нормативно-правових актів, які перебувають у причиново-наслідковому зв’язку з настанням нещасного випадку, а також осіб, винних у такому недотриманні. Проведення цих досліджень пов’язане з визначенням фактів та обставин дотримання / недотримання особистої безпеки потерпілими. Відсутність ознак недотримання працівниками особистої безпеки призводить до того, що судові експерти на власний розсуд визначають дії або бездіяльність постраждалих осіб як підсумок їх необережності. Це так само призводить до неоднозначного трактування тих самих вихідних даних для проведення досліджень, наслідком чого є кардинально відмінні висновки. За результатами проведених досліджень, що ґрунтуються на практиці проведення досліджень у різних експертних установах, виокремлено закономірності, що призвели до настання нещасних випадків, спричинені особистою необережністю працівників. Визначено та схематично відображено ознаки факту нехтування особистою безпекою працівниками, що надалі сприятиме розробленню відповідних методик і методів дослідження з метою встановлення фактичних обставин недотримання нормативних вимог у межах проведення судових експертиз безпеки життєдіяльності та охорони праці.
Посилання
Abdillah, G., Caraka, M. K., Arioyudanto, R. A., et al. (2024). Studi Kasus Penyebab Kecelakaan Kerja Fatal di Tambang Mineral: Analisis Faktor Manusia, Teknis, dan Lingkungan [Case Study of the Causes of Fatal Workplace Accidents in Mineral Mines: Analysis of Human, Technical, and Environmental Factors]. Journal of Educational Innovation and Public Health. Vol. 2. Is. 2. DOI: 10.55606/innovation.v2i2.2843 [in Indonesian].
Ahmed, Sh. (2019). Causes of Accident at Construction Sites in Bangladesh. Organization, Technology and Management in Construction. Vol. 11 (1). DOI: 10.2478/otmcj-2019-0003.
Chammout, B., Ahmed, M. O., El-adaway, I. (2024). Exploring the Root Factors Impacting Work Zone Accidents: A Mixed-Methods Study. Construction Research Congress 2024: Health and Safety, Workforce, and Education (Des Moines, Iowa; March 20–23). DOI: 10.1061/9780784485293.041.
Fabiano, B., Pettinato, M., Currò, F., Reverberi, A. P. (2022). A field study on human factor and safety performances in a downstream oil industry. Safety Science. Vol. 153. Is. 2. Art. 105795. DOI: 10.1016/j.ssci.2022.105795.
Fuentes-Bargues, J. L., Sánchez-Lite, A., Gonzalez-Gaya, C., et al. (2022). A study of situational circumstances related to Spain’s occupational accident rates in the metal sector from 2009 to 2019. Safety Science. Vol. 150. Art. 105700. DOI: 10.1016/j.ssci.2022.105700.
Hester, B. M., Fusch, P. I. (2020). A Near Miss: The Lived Experiences of Telecommunication Technicians’ Injurious Accidents and Near Misses. The Qualitative Report. Vol. 25. No. 11. Art. 3. DOI: 10.46743/2160-3715/2020.4590.
Joe-Asare, Th., Amegbey, N., Stemn, E. (2020). Human Factor Analysis Framework for Ghana’s Mining Industry. Ghana Mining Journal. Vol. 20. No. 2. DOI: 10.4314/gm.v20i2.8.
Konovalov, O. D. ta in. (2021). Metodyka provedennia sudovoi ekspertyzy z bezpeky zhyttiediialnosti ta okhorony pratsi [Methodology for conducting forensic examinations involving violation of health and work safety requirements] / DniproNDISE Min’iustu Ukrainy. Dnipro // Reiestr metodyk provedennia sudovykh ekspertyz : vebsait. Reiestr. kod 10.5.17 vid 28.04.2023 r. URL: https://rmpse.minjust.gov.ua/search [in Ukrainian].
Mieshkov, O. O. ta in. (2019). Metodyka kompleksnoho ekspertnoho doslidzhennia neshchasnykh vypadkiv, poviazanykh z elektrotravmatyzmom [Methodology for multidisciplinary forensic examinatons of accidents involving electrical injuries] / NNTs «ISE im. Zasl. prof. M. S. Bokariusa» Min’iustu Ukrainy. Kharkiv // Reiestr metodyk provedennia sudovykh ekspertyz : vebsait. Reiestr. kod 10.5.15 vid 28.01.2021 r. URL: https://rmpse.minjust.gov.ua/search [in Ukrainian].
Nwankwo, Ch. D., Arewa, A. O., Theophilus S. C., Esenowo V. N. (2022). Analysis of accidents caused by human factors in the oil and gas industry using the HFACS-OGI framework. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics. Vol. 28. Is. 3. DOI: 10.1080/10803548.2021.1916238.
Rozrobka metodyky doslidzhennia neshchasnykh vypadkiv, pov’iazanykh z nevykonanniam vyrobnychykh vymoh na vyrobnytstvi [Development of a technique for the investigation of accidents related with non-fulfillment of production requirements in production] (2019) ; zvit pro NDR (ostat.) / ker. V. V. Sabadash. Reiestr. № 0118U004616, 0220U102670. Kharkiv [in Ukrainian].
Sabadash, V. V. ta in. (2020). Metodyka vstanovlennia prychynno-naslidkovykh zv’iazkiv ta zv’iazkiv obumovlenosti pry vyrishenni sytuatsiinykh zavdan v inzhenerno-tekhnichnykh ekspertyzakh [Methodology for establishing cause-and-effect relationships and relationships of conditionality when resolving situational problems in forensic engineering examinations] / NNTs «ISE im. Zasl. prof. M. S. Bokariusa» Min’iustu Ukrainy. Kharkiv // Reiestr metodyk provedennia sudovykh ekspertyz : vebsait. Reiestr. kod 10.5.16 vid 28.01.2022 r. URL: https://rmpse.minjust.gov.ua/search [in Ukrainian].
Shahar, N. M., Abas, N. H., Basirun, N. F., Memon, M. H. (2023). Perspectives of Contributing Factors and Prevention Measures of Struck-by Accidents in from Experienced Safety Personnel. International Journal of Sustainable Construction Engineering Technology. Vol. 14. No. 5. DOI: 10.30880/ijscet.2023.14.05.039.
Shmereho, O. B. ta in. (2019). Metodyka provedennia sudovykh ekspertyz z bezpeky zhyttiediialnosti [Methodology for conducting forensic examinations involving health and safety compliance] / KNDISE Min’iustu Ukrainy. Kyiv // Reiestr metodyk provedennia sudovykh ekspertyz : vebsait. Reiestr. kod 10.5.13 vid 28.01.2021 r. URL: https://rmpse.minjust.gov.ua/search [in Ukrainian].
Tenorio, J. F. S. (2023). Analysis of personal and work-related factors contributing to construction industry accidents in Peru. Revista del Instituto de Investigación de la Facultad de Ingeniería Geológica Minera Metalúrgica y Geográfica. Vol. 26. No. 51. Art. e25265. DOI: 10.15381/iigeo.v26i51.25265.
Vigneshkumar, C., Salve, U. R. (2022). A scientometric analysis and review of fall from height research in construction. Construction Economics and Building. Vol. 20. No. 1. DOI: 10.5130/AJCEB.v20i1.6802.
Williams, O. S., Hamid, R. A., Misnan, M. S. (2019). Causes of building construction related accident in the south-western states of Nigeria. International Journal of Built Environment and Sustainability. Vol. 6. Is. 1. DOI: 10.11113/ijbes.v6.n1.313.
Zakaria, Sh. N. A. S., Abas, N. H., Ta’at, N. H. M., et al. (2023). Causal Factor Analysis of Fatal Accidents in JohorConstruction Industries Based on Korean Occupational Safety and Health Agency Classification. International Journal of Integrated Engineering. Vol. 15 (6). DOI: 10.30880/ijie.2023.15.06.015.
Zhao, D. (2020). Discussion on Accident Management Based on Foreign Accident Investigation. Advances in Petroleum Exploration and Development. Vol. 20. No. 1. DOI: 10.3968/12105.
