Предмет та об’єкт судової електротехнічної експертизи у провадженнях про викрадення електричної енергії
DOI:
https://doi.org/10.32353/khrife.2.2024.09Ключові слова:
об’єкт, предмет, завдання, питання судової електротехнічної експертизи за фактами викрадення електричної енергії; викрадення електроенергії; прилад обліку електроенергії.Анотація
Мета статті — за допомогою узагальнення результатів електротехнічних експертних досліджень (зокрема, виконаних у Національному науковому центрі «Інститут судових експертиз ім. Засл. проф. М. С. Бокаріуса» Міністерства юстиції України) і комплексу загальнонаукових та спеціальних методів (зокрема, формально-логічних, порівняння, аналізу й синтезу) визначити місце експертизи за фактами викрадення електроенергії в судовій електротехнічній експертизі, сформулювати поняття предмета й об’єкта такої експертизи, скласти перелік її видів. Окреслено перспективи розвитку судової електротехнічної експертизи. Узагальнено результати електротехнічних експертних досліджень у провадженнях про викрадення електроенергії. Доведено наступництво цими дослідженнями загальних завдань судової електротехнічної експертизи. На підставі розглянутих окремих тенденцій видового генезису в судовій експертизі висловлено думку про подальший розвиток судової електротехнічної експертизи. Розглянуто структуру напрямів експертних досліджень необлікованого використання електроенергії та визначено їхнє місце в системі судових електротехнічних експертиз. Закладено принципи формування типових переліків питань у судовій електротехнічній експертизі за фактами викрадення електроенергії відповідно до способу вчинення кримінального правопорушення. За положеннями загальної теорії судових експертиз визначено предмет та об’єкт судової електротехнічної експертизи за фактами викрадення електроенергії. Сформульовано типові питання до експерта у провадженнях про викрадення електроенергії внаслідок впливу електромагнітного випромінювання на прилад обліку. На прикладі цього переліку розглянуто принципи формування типових переліків питань за іншими напрямами досліджень фактів викрадення електроенергії залежно від способу вчинення кримінального правопорушення.
Посилання
Avdieiev, O. O. (2014). Kryminalno-pravova kharakterystyka zlochynu, peredbachenoho statteiu 188-1 Kryminalnoho kodeksu Ukrainy [Criminal Law Characteristics of the Crime Provided for by Article 188-1 of the Criminal Code of Ukraine]. Visnyk Kryminolohichnoi asotsiatsii Ukrainy. № 6. URL: https://dspace.univd.edu.ua/xmlui/bitstream/handle/123456789/665/kriminal_no_pravova_harakteristika_zlochinu_peredbachenogo_statteyu_188_1_kriminal_nogo_kodeksu_ukrayini. pdf?sequence=2&isAllowed=y [in Ukrainian].
Bohdaniuk, I. (2022). General System of Forensic Engineering Tasks. Theory and Practice of Forensic Science and Criminalistics. Is. 4 (29). DOI: 10.32353/khrife.4.2022.05.
Bohdaniuk, I. V., Rohalin, S. V., Suprun, V. S. (2020). Research on work of a stepper motor of electricity meters under the influence of an external permanent magnetic field created with the purpose of uncounted consumption of electric energy. Theory and Practice of Forensic Science and Criminalistics. Is. 22. DOI: 10.32353/khrife.2.2020.36.
Chumachenko, T. A. (2007). Vidmezhuvannia vykradennia elektrychnoi abo teplovoi enerhii shliakhom yii samovilnoho vykorystannia vid sumizhnykh zlochyniv [Distinguishing theft of electrical or thermal energy by its unauthorized use from related crimes]. Visnyk Verkhovnoho Sudu Ukrainy. № 10 (86). URL: https://www.viaduk.net/clients/vsu/vsu.nsf/7864c99c46598282c2257b4c0037c014/478ff503ebc158f0c22580d e0041954a/$FILE/Visnyk_10_2007.pdf [in Ukrainian].
Diedov, Ye. (2015). Osoblyvosti vzaiemodii slidchoho z operatyvnymy pidrozdilamy pid chas rozsliduvannia pravoporushen, poviazanykh iz vykradenniam elektrychnoi enerhii [Peculiarities of the investigator’s interaction with operational units during the investigation of offenses related to the theft of electricity]. Yurydychnyi visnyk. № 4. URL: http://yurvisnyk.in.ua/v4_2015/47.pdf [in Ukrainian].
Diedov, Ye. V. (2015). Do pytannia poniattia ta sutnosti pravoporushen, poviazanykh iz protypravnym vykorystanniam elektrychnoi enerhii [On the issue of concept and essence of offenses related to the illegal use of electricity]. Naukovyi visnyk Uzhhorodskoho natsionalnoho universytetu. Seriia pravo. Vyp. 30. T. 2. URL: https://visnyk-juris-uzhnu.com/wp-content/uploads/2020/12/No.30-2.pdf [in Ukrainian].
Holovchenko, L. M., Lozovyi, A. I., Simakova-Yefremian, E. B. ta in. (2016). Osnovy sudovoi ekspertyzy: navchalnyi posibnyk dlia fakhivtsiv, yaki maiut namir otrymaty abo pidtverdyty kvalifikatsiiu sudovoho eksperta [Fundamentals of Forensic Science: A training manual for professionals who intend to obtain or confirm a forensic science qualification]. Kharkiv. URL: https://expertize-journal.org.ua/attachments/article/924/ose.pdf [in Ukrainian].
Horbenko, V. O., Dmytriiev, V. O., Ilchenko, B. M., Rohalin, S. V. ta in. (2011). Metodychni re-komendatsii z provedennia sudovykh elektrotekhnichnykh ekspertyz ta ekspertnykh elektrotekhnichnykh doslidzhen [Methodical recommendations for conducting forensic electrical examinations and forensic electrical researches]. Kharkiv [in Ukrainian].
Klymenko, N. I. (2017). Pryroda obiektiv sudovoi ekspertyzy [Nature of objects of forensic examination]. Aktualni pytannia kryminalnoho protsesu, kryminalistyky ta sudovoi ekspertyzy : mat-ly mizhvidom. nauk-prakt. konf. (Kyiv, 24.11.2017). U 2 ch. Ch. 1. Kyiv [in Ukrainian].
Kopcha, V. V., Kopcha, N. V. (2022). Kryminalistychna tekhnika, taktyka i metodyka [Forensic technique, tactics and methods] : navch. posib. Odesa [in Ukrainian].
Myslyvyi, V. A. (2018). Kryminalno-pravova okhorona enerhonosiiv [Criminal law protection of energy carriers]. Visnyk Natsionalnoho tekhnichnoho universytetu Ukrainy «Kyivskyi politekhnichnyi instytut imeni Ihoria Sikorskoho». Politolohiia. Sotsiolohiia. Pravo. Vyp. 4 (40). DOI: 10.20535/2308-5053.2018.4(40).194387 [in Ukrainian].
Rohalin, S. (2023). Criminal Characteristics of Criminal Offenses Related to Electricity Theft. Krakowskie Studia Małopolskie. Nr 4 (40). URL: https://czasopisma.marszalek. com.pl/images/pliki/ksm/40/ksm4013.pdf.
Rohalin, S. V. (2022). Metodyka vykonannia ekspertnykh doslidzhen pryladiv obliku elektrychnoi enerhii, yaki zaznaly vplyvu radiochastotnoho elektromahnitnoho vyprominiuvannia [Method of performing expert studies of electricity metering devices that have been exposed to radiofrequency electromagnetic radiation]. Kryminalistyka i sudova ekspertyza. Vyp. 67. DOI: 10.33994/ kndise.2022.67.50 [in Ukrainian].
Rohalin, S. V. (2022). Teoretychni osnovy vykonannia ekspertnykh doslidzhen pryladiv obliku elektrychnoi enerhii, yaki zaznaly vplyvu radiochastotnoho elektromahnitnoho vyprominiuvannia [Theoretical foundations of expert research of electricity metering devices that have been exposed to radiofrequency electromagnetic radiation]. Kryminalistychnyi visnyk. T. 37. № 1. DOI: 10.37025/1992-4437/2022-37-1-66 [in Ukrainian].
Rohalin, S. V. (2023). Doslidzhennia zasobiv elektromahnitnoho vyprominennia, shcho zastosovuiutsia z metoiu neoblikovanoho spozhyvannia elektrychnoi enerhii [Research onelectromagnetic radiation used for the purpose of unaccounted consumption of electricity]. Dosvid i problemy sudovo-ekspertnoi diialnosti v umovakh voiennoho stanu v Ukraini : mat-ly vseukr. nauk.-prakt. konf. (Lviv — Kyiv — Odesa; 28.09.2023) : tezy dop. Lviv. URL: http://ndekc.lviv.ua/ pdf/a05122023.pdf [in Ukrainian].
Rohalin, S. V. (2023). Osoblyvosti vykonannia ekspertnykh doslidzhen indykatoriv mahnitnoho polia yak zasobiv vyiavlennia vplyvu na prylady obliku zovnishnoho mahnitnoho polia, stvorenoho z metoiu neoblikovanoho spozhyvannia enerhore sursiv [Specifics of forensic research on magnetic field indicators as a means of detecting the impact on the external magnetic field metering devices created for the purpose of unaccounted energy consumption]. Kry-minalistyka i sudova ekspertyza. Vyp. 68. DOI: 10.33994/kndise.2023.68.51 [in Ukrainian].
Rohalin, S. V. (2023). Vykorystannia spetsialnykh znan u kryminalnykh provadzhenniakh shchodo vykradennia elektrychnoi enerhii [Use of special knowledge in criminal proceedings for the theft of electricity]. Kryminalistychnyi visnyk. T. 39. № 1. DOI: 10.37025/1992-4437/2023-39-1-85 [in Ukrainian].
Rohalin, S., Bohdaniuk, І., Lâsâi, A. (2021). Features of performing expert researches of electricity meters that have been exposed to radiofrequency electromagnetic radiation. Theory and Practice of Forensic Science and Criminalistics. Is. 23. DOI: 10.32353/ khrife.1.2021.21.
Shcherbakovskyi, M. H. (2015). Provedennia ta vykorystannia sudovykh ekspertyz u kryminalnomu provadzhenni [Conducting and using forensic examinations in cri-minal proceedings] : monohrafiia. Kharkiv. URL: https://dspace.univd.edu.ua/server/api/core/bitstreams/0dd2821b-1646-4d5c-965f-c20e08dc1479/content [in Ukrainian].
Shepitko, V. Yu., Konovalova, V. O., Zhuravel, V. A., Hlibko, V. M., Dudnikov, A. L., Shevchuk, V. M. (2008). Kryminalistyka [Criminalistics] : pidruchnyk / za red. V. Yu. Shepitka. 4-te vyd., pererob. i dopov. Kharkiv. URL: https://law.sspu.edu.ua/files/documents/books/library/17/shepitko.pdf [in Ukrainian].
Sherbakovskij, M. G. (2005). Sudebnye ekspertizy: naznachenie, proizvodstvo, ispolzovanie [Fo-rensic examinations: appointment, production, use] : ucheb.-prakt. posob. Harkov. URL: https://dspace.univd.edu.ua/items/5f69adac-7dc2-4ddf-b1ed-b3b60f3b729d [in Russian].
Shmereho, O. B. (2017). Osoblyvosti provedennia sudovykh elektrotekhnichnykh ekspertyz pryladiv obliku spozhytoi elektrychnoi enerhii [Specifics of forensic electrical examinations of electricity metering devices]. Kryminalistyka i sudova ekspertyza. Vyp. 62. URL: https://digest.kndise.gov.ua/wp-content/uploads/2019/03/ a2fc25cb69-294-302.pdf [in Ukrainian].
Skrypnyk, V. L. (2019). Elektroenerhiia v systemi obiektiv tsyvilnykh prav [Electricity in the system of civil rights objects]. Publichne pravo. № 4 (36). DOI: 10.37374/2019-36-18 [in Ukrainian].
Toporkova, M. M. (2010). Teplova enerhiia yak obiekt tsyvilnykh prav [Thermal energy as an objectof civil rights]. Pravo i bezpeka. № 5 (37). URL: http://nbuv.gov.ua/UJRN/ Pib_2010_5_66 [in Ukrainian].
Velmozhnyi, S. A. (2009). Osnovy metodyky rozsliduvannia vykraden elektrychnoi enerhii shliakhom yii samovilnoho vykorystannia [Fundamentals of the methodology for investigating the theft of electricity through its unauthorized use] : avtoref. dys. … kand. yuryd. nauk. Kharkiv [in Ukrainian].
Volobuiev, A. F., Danshyn, M. V., Ishchenko, A. V. ta in. (2018). Kryminalistyka [Criminalistics] : pidruchnyk. U 2 t. T. 1 / za zah. red. A. F. Volobuieva, R. L. Stepaniuka, V. O. Maliarovoi. Kharkiv. URL: https://dspace.univd.edu.ua/server/api/core/bitstreams/1c71481e-5339-4203-a94d-5fcac8dfee32/content [in Ukrainian].
