Проблеми протидії злочинам корупційної спрямованості: судово-експертний аспект
DOI:
https://doi.org/10.32353/khrife.3.2022.04Ключові слова:
органи антикорупційної системи України; корупційні ризики; запобігання корупційним і пов’язаним із корупцією правопорушенням; антикорупційне законодавство; судова експертиза; розслідування злочинів корупційної спрямо-ваності; висновок експертаАнотація
Проаналізовано діяльність спеціалізованих органів анти-корупційної системи України та її механізмів. Метою стат-ті є дослідити можливості й роль судової експертизи (зокрема, застосування спеціальних знань) для розслідування злочинів корупційної спрямованості та вдосконалення антикорупцій-ного законодавства. Методологічним підґрунтям дослідження є аналіз ситуаційний (кейс-стаді). Судовий експерт, проводячи експертизу, виявляє фактичні дані й обставини, які сприяють (могли сприяти) скоєнню корупційних і пов’язаних із ними правопорушень. За результатами дослідження наданих на екс-пертизу об’єктів судовий експерт викладає у висновку виявлені ним дані, які мають значення для кримінального провадження та щодо яких йому не було поставлено запитань. Профілак-тичні рекомендації про обставини та факти, що сприяли (могли сприяти) скоєнню злочину, які може надати експерт, допоможуть запобігти корупційним і пов’язаним із корупцією правопорушенням, сприятимуть державним органам у про-тидії корупції й підвищенні ефективності механізмів її за-побігання. Як механізми реалізації експертної профілактики науково-дослідним установам судових експертиз запропонова-но узагальнювати експертну практику й надавати органам антикорупційної системи України інформацію, яка містила б аналіз та пропозиції щодо попередження корупційних і пов’я-заних із ними правопорушень, що необхідно закріпити на за-конодавчому рівні.
Посилання
Filipenko, N. Ye., Uhrovetskyi, O. P., Sharapo-va, O. V. (2019). Theoretical fundamentals of expert prevention: concepts and tasks. Theory and Practice of Forensic Science and Criminalistics. Is. 20. DOI: 10.32353/ khrife.2.2019.11.
Freilich, J. D., Newman, G. R. (2017). Situational Crime Prevention: Historical Background and Origins of the Idea. Oxford Research Encyclopedias. Criminology and Criminal Justice. DOI: 10.1093/ acrefore/9780190264079.013.3.
Hryshyna, N. V., Rostovska, K. V. (2021). Shchodo pytannia naukovoho suprovodu derzhavnoi antykoruptsiinoi polityky [Concerning the issue of scientific support of the state anti-corruption policy]. Visnyk Kharkivskoho natsionalnoho universytetu imeni V. N. Ka-razina. Seriia «PRAVO». Vyp. 32. URL: https://periodicals.karazin.ua/law/article/ view/17819/16765 [in Ukrainian].
Klitgaard, R. (2011). Fighting Corruption. CESifo DICE Report. Vol. 09. Is. 2. URL: https://www. econstor.eu/bitstream/10419/167035/1/ifo-dice-report-v09-y2011-i2-p31-35.pdf.
Kos, D. (2022). War and Corruption in Ukraine. Eucrim. Is. 2. DOI: 10.30709/ eucrim-2022-007.
Luna-Pla, I., Nicolás-Carlock, J. R. (2020). Corruption and complexity: a scientific framework for the analysis of corruption networks. Applied Network Science. Vol. 5. Is. 13. DOI: 10.1007/s41109-020-00258-2.
Lytvynov, О., Spitsyna, Н. (2021). Kriminalitätsbekämpfung Im Fokus Des Netzwerkansatzes. Archives of Criminology and Forensic Sciences. Vol. 1 (3). DOI: 10.32353/acfs.3.2021.04.
Martins, A. F., da Cunha, B. R., Hanley, Q. S. et al. (2022). Universality of political corruption networks. Scientific Reports. Vol. 12. DOI: 10.1038/s41598-022-10909-2.
Rasiuk, E. V. (2022). Problemni pytannia vzaiemodii spetsialnykh subiektiv zapobihannia koruptsii pid chas zdiisnennia zakhodiv z protydii koruptsiinii zlochynnosti v Ukraini [Problematic issues of interaction of special entitiesfor the prevention of corruption during the implementation of measures to counteract corruption crime in Ukraine]. Naukovyi visnyk Uzhhorodskoho natsionalnoho universytetu. Seriia: Pravo. Vyp. 70. DOI: 10.24144/2307-3322.2022.70.70 [in Ukrainian].
Snigerov, O. P., Filipenko, N. Ie. (2020). Some issues of work interaction and coordination of forensic institutions of Ukraine with other entities while implementation of preventive activities. Theory and Practice of Forensic Science and Criminalistics. Is. 21. DOI: 10.32353/khrife.1.2020_13.
Tymchenko, O. V. (2017). Optymizatsiia sudovo-ekspertnoi diialnosti na osnovi udoskonalennia informatsiino-dokazovoi bazy z urakhuvanniam svitovoho dosvidu [Optimization of forensic expert activity based on information improvement and evidence base, taking into account the world experience]. Visnyk ONDISE. № 2. URL: http://ondise.od.ua/DOC/vipusk2/ vipusk22017.pdf [in Ukrainian].
Ukhno, O. (2021). Genesis and issues of using latest technologies and artificial intelligence in criminalistics, forensic expert activity and pre-trial investigation. Theory and Practice of Forensic Science and Criminalistics. Is. 3 (25). DOI: 10.32353/khrife.3.2021.04.
Zhuravel, V. A. (2008). Stan ta perspektyvy ekspertnoi profilaktyky [State and prospects of forensic prevention]. Aktualni pytannia sudovoi ekspertyzy ta kryminalistyky : zb. mat-liv «kruhl. stolu», prysviach. 80-rich. stvor. KhNDISE im. Zasl. prof. M. S. Bokariusa (Kharkiv, 11—12.11.2008). Kharkiv. [in Ukrainian].
